W ostatnich latach wzrosło u nas zainteresowanie stanem własnego zdrowia, w tym również stanem zdrowia jamy ustnej. Rozwinęły się równocześnie możliwości techniczne odbudowy utraconych tkanek zęba, uzupełnienia braku pojedynczego zęba lub zębów. Coraz większe wymagania estetyczne pacjentów motywują stomatologów do stałego dokształcania się i poszerzania oferty usług.
Starajmy się jak najdłużej utrzymać własne uzębienie, a w przypadku utraty zębów uzupełniajmy je możliwie szybko, tak aby nie dopuścić do powstania poważnych zmian w całym układzie stomatognatycznym.
Utrata nawet pojedynczego zęba, lub też znaczne uszkodzenie korony klinicznej może prowadzić do poważnych zmian w łukach zębowych. Przesunięcia, wysunięcia i przechylenia zębów sąsiadujących z brakiem zębowym przyczyniają się do powstania zaburzeń w funkcji całego narządu żucia ze stawem skroniowo-żuchwowym włącznie.
Uzupełnienia protetyczne możemy podzielić na:
stałe:
wkłady i nakłady koronowe;
licówki;
wkłady koronowo-korzeniowe;
korony metalowe (np. ze złota), licowane porcelaną ( na podbudowie z metalu lub białej (tlenek glinu, cyrkon) lub pełnoceramiczne;
mosty;
ruchome:
osiadające;
szkieletowe z klamrami (metalowymi lub w kolorze zęba z acetalu);
bezklamrowe na zasuwach, zatrzaskach lub teleskopach;
natychmiastowe;
overdenture.
Protezy stałe należą do uzupełnień, których zastosowanie może dać wyjątkową satysfakcję tobie , jak i twojemu lekarzowi. Mogą one bowiem przeistoczyć nieatrakcyjne i chorobowo zmienione uzębienie, wykazujące niedostateczną przydatność funkcjonalną, w uzupełnienie w pełni estetyczne i odtwarzające wygodną oraz prawidłową okluzję możliwą do utrzymania przez wiele lat ich użytkowania.
Leczenie z zastosowaniem protez stałych może polegać na stosunkowo prostej rekonstrukcji protetycznej pojedynczego zęba przy pomocy korony, uzupełnieniu jednego lub więcej utraconych zębów za pomocą mostu lub kompleksowej odbudowie protetycznej wszystkich zębów w jednym lub obu łukach zębowych.
WKŁAD (inlay) i NAKŁAD (onlay)
Wkład i nakład to odpowiednik podstawowych wypełnień w zębach wykonany z kompozytu, porcelany lub złota w pracowni technicznej.
Umożliwia idealne odtworzenie naturalnego wyglądu zęba. Na pierwszej wizycie lekarz opracowuje ząb i pobiera wycisk. Następnie technik modeluje dany rodzaj uzupełnienia. Na drugiej wizycie lekarz wkleja odbudowę.
Wkłady i nakłady porcelanowe to obecnie najnowocześniejsze rozwiązanie. Metoda pośrednia, użyta do modelowania ubytku w laboratorium, pozwala na prawie idealne odtworzenie anatomicznego kształtu zęba oraz jego punktów stycznych. Równie dobrym co porcelana materiałem do wykonywania onlay i inlay jest złoto. Jest idealnym materiałem do wykorzystywania w jamie ustnej, ponieważ prace ze złota zapobiegają powstawaniu próchnicy wtórnej - mają działanie bakteriostatyczne. Jedynym mankamentem jest brak pełnej estetyki - inlay (onlay) złoty odróżnia się kolorem od pozostałych zębów.
LICÓWKI
Licówka to bardzo cienki (0,5 - 0,8mm) a równocześnie mocnypłatek porcelany przyklejony na zębach przednich umożliwiający zmianę kształtu, koloru zębów bez niszczenia ich struktury.
WKŁAD KORONOWO-KORZENIOWY
Zęby bardzo zniszczone lub osłabione leczeniem kanałowym wzmacniane są natomiast wkładami koronowo-korzeniowymi.
Można go przyrównać do ćwieka
wklejonego do kanału zęba, na którym jest umieszczona czapeczka stanowiąca retencję dla korony protetycznej. Wkłady koronowo-korzeniowe w zależności od wskazań mogą być wykonane z: metalu, złota lub włókna szklanego. wkłady koronowo-korzeniowe wykonane z włókna szklanego spełniają najwyższe kryteria estetyki gdyż są w kolorze zęba.
KORONY PROTETYCZNE
Korona protetyczna to proteza stała pokrywająca zniszczoną koronę zęba lub odbudowująca ją przypadku całkowitej utraty. Może również stanowić element mostu lub być osadzona na implancie. Jest to rodzaj czapeczki
ochraniającej zniszczony ząb. Dzięki koronie możemy odtworzyć naturalny kształt i kolor zęba.
Wykonywanie koron umożliwia uzyskanie zębów o idealnym naturalnym kolorze na całej powierzchni. Wykonując pracę na podbudowie białej
osiągamy najestetyczniejszy rodzaj uzupełnienia zniszczonego zęba. Dodatkowo zaś korony na podbudowie ze złota ograniczają rozwój próchnicy w przyszłości co powoduje, iż korony takie często funkcjonują przez długie lata.
Korony protetyczne wykonuje się najczęściej w sytuacjach, kiedy ilość tkanki zęba jest tak mała, że wypełnienie będzie osłabiało ząb zamiast go wzmacniać. Są to sytuacje np. po złamaniu zęba, po leczeniu kanałowym lub przy znacznym zniszczeniu przez proces próchnicowy. Dzięki odbudowie protetycznej wzmocnimy ząb, odnowimy jego naturalny wygląd i będziemy się nim posługiwać przez długie lata. /w]
Pierwszym etapem przy wykonaniu korony protetycznej, jest oszlifowanie zęba (zmniejszenie), co wykonuje się w znieczuleniu miejscowym, dzięki czemu zabieg jest całkowicie bezbolesny. Następnie lekarz pobiera wycisk i przekazuje go do pracowni protetycznej, a na przygotowany ząb zakłada koronę tymczasową chroniącą ząb.
Można wyróżnić kilka rodzajów koron protetycznych. Różnicę stanowi materiał, z którego są wykonane.
W odbudowie zębów przednich stosuje się bardzo estetyczne korony pełnoceramiczne oraz korony porcelanowe na podbudowie z tlenku glinu lub cyrkonu (materiały wytrzymałe i zarazem przezierne, jak zęby naturalne). Charakteryzują się one idealną estetyką. Są nie do odróżnienia od zębów naturalnych.
Najczęściej wykonuje się korony porcelanowe na podbudowie stalowej.
Kiedy mamy do czynienia z mocno zniszczonym zębem (aż pod dziąsło) zaleca się wykonanie koron porcelanowych na podbudowie ze złota. Złoto ma silne właściwości bakteriobójcze (przeciwpróchnicze). Na indywidualnie wykonaną podbudowę korony ze stali lub ze złota, napala jest porcelana. Metal w takiej koronie jest całkowicie niewidoczny -schowany pod porcelaną.
Korony wykonane w całości z metalu są w obecnych czasach bardzo rzadko wykonywane. Wyparły je całkowicie korony pokryte porcelaną, będące bardzo estetyczne, a zarazem tak samo wytrzymałe.
Osobną grupę stanowią korony protetyczne zamocowane na implantach. Wykonuje się je w sytuacjach, kiedy brakuje kilku lub pojedynczego zęba. Wprowadzony do kości implant musi najpierw ulec wygojeniu, by później za pomocą specjalnego łącznika zamocować na nim koronę protetyczną.
KORONY PORCELANOWE NA PODBUDOWIE STALOWEJ
Jest to najczęściej wykonywana grupa koron dzięki swojej dobrej estetyce i przystępnej cenie. Metalowy szkielet zapewnia odpowiednią wytrzymałość mechaniczną, natomiast bardzo dobrej jakości porcelana zapewnia odpowiedni efekt estetyczny.
Korony porcelanowe na podbudowie stalowej są najodpowiedniejszym rozwiązaniem, kiedy zależy nam naodbudowie w odcinku bocznym – tj. zębów przedtrzonowych i trzonowych. Często stosuje się je w odcinku przednim, jednak nie są one tak wysoce estetyczne jak korony ceramiczne na podbudowie białej. Obecności metalu pod porcelaną oczywiście nie jest widoczna, jednak światło załamuje się troszkę inaczej niż w naturalnych zębach.
KORONY PORCELANOWE NA PODBUDOWIE ZE ZŁOTA
Korony te wykonywane są w analogiczny sposób jak korony na podbudowie stalowej. Różnica polega na tym, że zamiast stali stomatologicznej użyty jest stop złota z domieszką platyny. Mają one podobną wytrzymałość i nawet nieco większą estetykę. Żółty kolor złota sprawia iż barwa zęba postrzegana jest jako cieplejsza
.
Wykorzystanie złota jako szkieletu korony daje nam wiele korzyści:
złoto jest metalem o właściwościach bakteriostatycznych, dzięki czemu redukuje zachorowanie na próchnicę
złoto jest metalem biozgodnym o unikalnych właściwościach bakteriostatycznych, dzięki czemu zmniejsza ryzyko próchnicy wtórnej szczególnie w zębach zniszczonych poddziąsłowo;
jest materiałem biozgodnym, czyli obojętnym dla organizmu;
będąc metalem szlachetnym nie powoduje powstawania tatuaży w miejscach kontaktu na tkankach miękkich, jak to ma miejsce w przypadku np.;
dzięki większej elastyczności w porównaniu do stali lepiej poddaje się siłom zgryzowym.
MOSTY PROTETYCZNE
Są to uzupełnienia protetyczne stałe pozwalające odbudować brakujące zęby. Chcąc dowiesić brakujące zęby musimy most zamocować na zębach sąsiadujących z luką (zębach filarowych). Zęby filarowe są szlifowane tak jak do koron.
Zęby dowieszone w moście nazywane są przęsłem i stanowią takie posklejane
ze sobą korony.
Mosty protetyczne są rodzajem uzupełnień stałych czyli takich, które są na stałe zacementowane w jamie ustnej z wykorzystaniem zębów własnych pacjenta.
Rozpiętość mostu protetycznego podaje się za pomocą ilości punktów. Jedna korona w moście jest liczona jako jeden punk, niezależnie czy jest to korona na ząb filarowy, czy też korona dowieszonego zęba. Kiedy chcemy dla przykładu odbudować brak pojedynczego zęba most będzie trzypunktowy(dwie korony filarowe i jedna jako przęsło). Czasami wykonuje się dłuższe mosty z ilością filarów większą niż dwa.
Most protetyczny ma wiele zalet:
jest to uzupełnienie podparte ozębnowo, czyli siły żucia przenoszone są bezpośrednio na ozębną zębów filarowych;
jest łatwy do zaakceptowania i daje duży komfort użytkowania szczególnie dla osób noszących wcześniej uzupełnienia ruchome;
jest osadzony na stałe,czyli pacjent sam nie może wyciągnąć go z jamy ustnej.
jest bardzo estetyczny i nie widać różnicy przy uśmiechu.
MOSTY Z PODPARCIEM SZKLANYM
W przypadku braków skrzydłowych (kiedy łuk zębowy kończy się wcześniej, np. na przedtrzonowcach) mosty protetyczne mogą być stosowane, ale musi być wykonane dodatkowe podparcie.
Możemy zastosować implanty lub właśnie podprcie szklane. Wskazaniami do zastosowania podparć szklanych są:
braki skrzydłowe jednostronne;
braki skrzydłowe obustronne;
w połączeniu z implantami;
jako podparcie mostów o dużej rozpiętości.
PROTEZA SZKIELETOWA
To nowoczesne, ruchome uzupełnienie protetyczne. Proteza taka opiera się nie tylko na dziąsłach i błonie śluzowej, ale również na zębach (nie powodując wzmożonego zaniku kości i dziąseł).
Protezy szkieletowe, w odróżnieniu do akrylowych, mają zmniejszoną do minimum niewygodną dla pacjenta płytę podniebienną. Podstawowe części protezy szkieletowej to metalowa baza (szkielet) oraz akrylowe elementy odbudowujące brakujące tkanki (zęby i podłoże).
Ogromną zaletą protezy szkieletowej jest to, że jest podparta ozębnowo na zębach obciążonych klamrami (siły żucia są przenoszone równolegle do długiej osi zęba, dzięki czemu ząb jest stabilizowany). Jest ona szczególnie polecana u pacjentów posiadających zęby o zwiększonej ruchomości.
Wadą protezy szkieletowej metalowej są widoczne klamry, ale i z tej sytuacji znalazło się wyjście. Stworzono acetal, masę w kolorze zębów z którego można zrobić cały szkielet protezy (np.u alergików) lub tylko klamry co ma ogromne znaczenie dla estetyki.
PROTEZA SZKIELETOWA
NA ZASUWACH, ZATRZASKACH LUB TELESKOPACH
Kiedy szczególnie cenimy sobie estetykę możemy uzupełnić braki zębowe protezą niezawierającą klamer.
Uzupełnienie protetyczne na zasuwach składa się z mostu porcelanowego z elementem mocującym, na który nakładana jest proteza szkieletowa. Stosuje się je przy częściowych brakach zębowych. Połączenie mostu i protezy staje się całkowicie niewidoczne dzięki czemu nie musimy się już krępować przy pełnym uśmiechu (brak klamer).
Przy uzębieniu resztkowym można zastosować uzupełnienie protetyczne na teleskopach. Nie ma klamer, jest całkowicie niewidoczna i łatwa w utrzymaniu higieny. Metalowe korony wewnętrzne są zacementowane na stałe na zębach filarowych i na kształt tych koron są odlewane bardzo precyzyjnie korony zewnętrzne. Korona wewnętrzna wchodzi ciasno do korony zewnętrznej, dzięki czemu elementy łączenia są niewidoczne i bardzo mocno osadzają protezę na zębach.
PROTEZA OVERDENTURE
To ruchome uzupełnienie protetyczne, pokrywające na całej powierzchni korzeń lub korzenie resztkowego uzębienia lub implanty.
Protezy te utrzymywane są na korzeniach lub wszczepach poprzez system zatrzasków (najczęściej kulkowych). Są to uzupełnienia spełniające wymogi estetyki, chroniące kości szczęk przed zanikiem oraz zapewniające akceptowalny komfort dla pacjenta.
Warunkiem koniecznym jednak w przypadku użytkowania tego typu protez jest opanowanie przez pacjenta zasad utrzymywania idealnej higieny jamy ustnej i regularne zgłaszanie się na wizyty kontrolne!
Warto zwrócić uwagę na możliwość wykonania protezy overdenture oparte na zaledwie 2 implantach w żuchwie i szczęce u pacjentów bezzębnych, co diametralnie poprawia komfort użytkowania w porównaniu do protez całkowitych osiadających.
PROTEZA AKRYLOWA OSIADAJĄCA
Jest to najprostszy rodzaj uzupełnienia protetycznego wykonywany, gdy nie ma możliwości wykonania innych rodzajów uzupełnień (protez stałych, ruchomych szkieletowych, opartych na implantach) najczęściej ze względów finansowych.
Posiada ona proste klamry doginane z drutu, który sprężynując powoduje, że siła działa w poprzek zęba filarowego i biegiem czasu może doprowadzić do rozchwiania go.
WARTO WIEDZIEĆ...
Brak nawet pojedynczego zęba należy uzupełniać możliwie jak najszybciej od momentu jego utraty. Pozostawienie luki zębowej prowadzić do niekorzystnych następstw dla całego układu żucia. Dochodzić może do wędrówki zębów sąsiednich tj. przechylania, obracania i wydłużania się
dążących do kontaktu zębów. Może doprowadzić do szybszej utraty kolejnych zębów.
Dochodzić może także do powstania zmian w stawach skroniowo-żuchwowych co objawiać się będzie porannymi bólami mięśni twarzy i głowy w okolicach skroni, jak również zaburzeniami ze strony przewodu pokarmowego.
Odrębnym problemem jest estetyka: niepełny uśmiech, skrócenie dolnego odcinka twarzy, zapadnięcie się warg czy nasilone tworzenie się zmarszczek w okolicy ust.
Jest wiele czynników wpływających na wybór odpowiedniego uzupełnienia protetycznego:
ilość brakujących zębów;
ilość i jakość pozostałych w jamie ustnej zębów;
lokalizacja braku zębowego;
stanu podłoża kostnego, dziąseł i błony śluzowej;
postać zgryzu;
wiek pacjenta;
preferencje pacjenta;
możliwości finansowe pacjenta.
Jeśli chcemy, aby uzupełnienia stałe długo nam służyły należy wdrożyć dodatkowe zabiegi higieniczne.
Szczególną uwagę należy poświęcić okolicy przydziąsłowej koron i mostów ze względu na tendencję do gromadzenia się płytki nazębnej i resztek pokarmowych. Spowodowane jest to trudnościami w jej oczyszczaniu.
Polecane przybory to:
nitka Super-floss- składa się z trzech fragmentów: sztywnego początku, który przeciąga się pod czyszczonym elementem, gąbczastej części środkowej do oczyszczania przestrzeni między mostem, a błoną śluzową i końcowego fragmentu tradycyjnej nici dentystycznej (do oczyszczania pozostałych przestrzeni międzyzębowych);
irygator do zębów- urządzenie działające podobnie do myjki ciśnieniowej
, z której wypuszczany jest pulsacyjnie strumień wody wypłukujący resztki pokarmowe z przestrzeni międzyzębowych.
Poza dokładną higieną pozostającego w jamie ustnej uzębienia należy poświęcić również czas na odpowiednie oczyszczenie protezy. Protezę ruchomą należy czyścić po każdym posiłku (min. 2 razy dziennie). Po wyjęciu z ust oczyszczamy ją dokładnie miękką szczoteczką z mydła w płynie lub specjalnych środków czyszczących.
Optymalne jest stosowanie dwustronnych szczoteczek do protez, które dzięki odpowiednio ukształtowanemu włosiu, pozwalają na oczyszczenie wszystkich nawet trudno dostępnych miejsc w protezie. Na rynku dostępne są również różnego rodzaju środki czyszczące w postaci proszków lub pastylek, które po rozpuszczeniu w wodzie dają roztwór oczyszczający chemicznie protezę. Ich stosowanie jest szczególnie polecane osobom chorym i niesprawnym fizyczne.
Samodzielne naprawianie protez przez pacjenta jest niedopuszczalne. Takie postępowanie może zniszczyć uzupełnienie i stać się przyczyną uszkodzenia tkanek jamy ustnej. Jeżeli uzupełnienie w jakikolwiek sposób nam przeszkadza należy niezwłocznie udać się do stomatologa.
Środki poprawiające utrzymanie protez są dostarczane zwykle w postaci proszku, który po zmieszaniu ze śliną tworzy kleistą masę lub żelu. Preparaty te mogą być okresowo stosowane podczas początkowego etapu przyzwyczajania się do protezy a także u aktorów i śpiewaków podczas występów.
We wszystkich innych przypadkach stosowanie klejów do protez, zwłaszcza długotrwałe jest niewskazane, gdyż stosowanie ich może maskować niedoskonałości protez, które powinny być rozpoznane i skorygowane w gabinecie.
|
78-300 Świdwin ul. Podgórna 17E |
pon. - pt. 800 - 2000 sob. zapisy indywidualne |
tel. gab. 94 365 60 35 kontakt@nsdent.pl |